तीर्थयात्रा
यत्र परम्परा भूमिना सह सम्बद्धा
काशीतः रामेश्वरमपर्यन्तम्। एषा भ्रमणसूची नास्ति। ऋतुम्, जनसमूहं, स्वस्य सामर्थ्यं च ज्ञात्वा बहिः गच्छतु। चतुर्दिक्षु धामौ हिमालयस्य धामौ च अत्रैव सन्ति – भ्रमः मा भवतु।
- ०१ काशी गङ्गायाः तटे स्थितं नगरं यत्र शिवमरणयोः संस्कारः क्रियते।
- ०२ अयोध्या रामकथायाः गृहं सरयूतटे स्थितं नगरम्।
- ०३ प्रयागराज गंगा यमुना सरस्वती त्रिवेणी।
- ०४ हरिद्वार गंगा समतलेषु अवतरति। हर की पौरीतः हिमालयतीर्थानि उद्घाट्यन्ते।
- ०५ बद्रीनाथ हिमालय के बद्री धाम। शिशिरे द्वाराणि पिहिताः एव तिष्ठन्ति।
- ०६ द्वारका पश्चिमस्य धाम कृष्णस्य नगरी गोमती संगम।
- ०७ पुरी पूर्व के धाम। जगन्नाथ, रथ यात्रा एवं महाप्रसाद।
- ०८ रामेश्वरम दक्षिण के धाम। रामनाथस्वामी च द्वीपस्य तीर्थकथा।
- ०९ तिरुपति सप्तगिरी पर वेंकटेश्वर। पूर्वं दर्शनस्य सज्जतां कुर्वन्तु।
- १० उज्जैन महाकाल ज्योतिर्लिंग तथा क्षिप्रा। सिंहस्थ कुम्भ नगरी।
- ११ वैष्णो देवी त्रिकुटपर्वते पदयात्रा। न तु सुलभं पादचालनम्।
- १२ पन्धरपुर विथोबा-राखुमाई-नगरम्। आषाढिः कार्तिकी वारिः च अत्र भवति।
एतत् सामान्यपरिचयम् । क्रमः, सामग्रीः, मुहूर्तं च कुलप्रदेशशाखानुसारं भिद्यते । भवतः पुरोहितं भवतः संस्कारं च अन्तिमं मन्यताम्।